Tijdelijke pauzeknop voor ondernemingen in moeilijkheden door Covid-19

Handelsrecht en ondernemingsrecht

In een vorige blogpost kon u reeds een overzicht terugvinden van de verschillende steunmaatregelen die de overheid in het leven geroepen heeft voor ondernemingen die ingevolge covid-19 met financiële moeilijkheden te kampen krijgen.

Deze maatregelen zijn helaas voor heel wat bedrijven niet voldoende om een gerechtelijke reorganisatie of een faillissement te voorkomen.  

De Federale Regering wenst deze bedrijven in moeilijkheden tijdelijk te beschermen tegen faillissement en beslag.

Met het volmachtsbesluit van 24 april 2020 wordt er een soort pauzeknop ingelast voor de ondernemingen die door de coronacrisis in moeilijke papieren zitten, zijnde bedrijven die niet in staking van betaling* waren op 18 maart 2020.

(* Staking van betaling = een situatie waarin een onderneming bevindt waarbij deze niet meer over voldoende liquide middelen beschikt om opeisbare schulden af te lossen)

Men voorziet aldus een soort overbruggingsperiode voor bedrijven in moeilijkheden door het coronavirus.

Wat houdt de tijdelijke opschorting (pauzeknop) juist in?

In het volmachtsbesluit worden heel wat maatregelen genomen, waaronder de belangrijkste hieronder worden opgesomd. Aarzel niet om contact op te nemen voor specifieke vragen en of maatregelen wegens hun specifiek karakter in deze blog niet worden uiteengezet.

1. Uitstel van betaling voor alle schulden - voorlopig geen roerend beslag mogelijk

Tijdens de wettelijke periode van opschorting kan uw bedrijf gebruik maken van een uitstel van betaling voor alle schulden, ongeacht of deze schulden dateren van vóór 24 april 2020 dan wel zijn ontstaan of opeisbaar geworden na deze datum.

Deze opschorting geldt automatisch, doch licht u best uw leveranciers of andere contractspartijen in van uw financiële toestand en het feit dat u zich op de pauzeknop uit het volmachtsbesluit beroept, teneinde misverstanden te voorkomen, geen onnodige aanmaningen te krijgen en teneinde nutteloze uitvoeringskosten te vermijden.

Tijdens deze periode kan geen enkele schuldeiser bewarend of uitvoerend roerend beslag leggen. Er is voorlopig tot en met 17 mei geen beslag op roerende goederen mogelijk bij bedrijven in moeilijkheden door het coronavirus.

Bewarend en uitvoerend beslag op onroerend goed blijft wel mogelijk. Wordt er aldus beslag gelegd op uw bedrijfspand of gronden, dan kan u zich niet op de pauzeknop beroepen.

Let wel op deze belangrijke nuance: de opschorting doet geen afbreuk aan de principiële betaalbaarheid van schulden. De schulden blijven bestaan doch wordt enkel de betaling ervan voorlopig opgeschort.

Ondernemingen die reeds een procedure van gerechtelijke reorganisatie hebben doorlopen en beschikken over een gehomologeerd reorganisatieplan, kunnen genieten van een verlenging van de betalingstermijnen van dit reorganisatieplan voor de duurtijd van de wettelijke periode van opschorting.

2. Faillietverklaring op dagvaarding is voorlopig niet mogelijk

Een onderneming kan niet op dagvaarding (dit is op vraag van een schuldeiser) failliet verklaard worden of, indien uw bedrijf een rechtspersoon is, gerechtelijk worden ontbonden.

De faillietverklaring kan nog wel steeds gebeuren op initiatief van het Openbaar Ministerie, door een voorlopige bewindvoerder of met de toestemming van de schuldenaar zelf.

De aangifteplicht van de bestuurder binnen de maand na het vervullen van de faillissementsvoorwaarden is eveneens opgeschort gedurende de wettelijke periode van opschorting.

Ondernemingen waarvoor er reeds een vordering in faillietverklaring hangende was op 24 april 2020, kunnen ook terugvallen op deze pauzeknop (indien hun datum van staking van betaling dateert van na 18 maart 2020) en ontsnappen aldus zo voorlopig aan het faillissement.

De regeling is daarentegen niet van toepassing op ondernemingen die reeds failliet werden verklaard vóór 24 april 2020.

3. Lopende overeenkomsten kunnen voorlopig niet worden ontbonden wegens wanbetaling

Overeenkomsten gesloten voor de inwerkingtreding van dit besluit kunnen tijdens de periode van de pauzeknop niet eenzijdig of gerechtelijk worden ontbonden wegens een wanbetaling van een geldschuld. Te denken valt aan (handels)huur, franchising, licenties, etc.

Indien een onderneming bijvoorbeeld ingevolge covid-19 zijn handelshuur tijdelijk niet kan betalen, is dit momenteel geen reden voor de verhuurder om de ontbinding van de handelshuurovereenkomst te vorderen ( in normale omstandigheden is het dat wel).

Arbeidsovereenkomsten vallen hier niet onder: deze kunnen nog steeds worden ontbonden. Let hier wel steeds op de specifieke arbeidsrechtelijke regels.

Welke bedrijven kunnen gebruik maken van de pauzeknop?

Alle ondernemingen in moeilijkheden door het coronavirus genieten van de pauzeknop vanaf de dag van de inwerkingtreding van dit besluit (24 april 2020) tot en met 17 mei 2020, termijn die nog verlengd kan worden.

Deze regeling geldt bovendien automatisch, wat betekent dat u hier geen formaliteiten voor in orde dient te brengen en u als onderneming niet langs de rechtbank hoeft te passeren om ervan te genieten (zoals bij een gerechtelijke reorganisatie bijvoorbeeld wel het geval is.)

Wat als uw schuldenaar de pauzeknop lijkt te misbruiken? 

1. De bevoegdheid van de Ondernemingsrechtbank om de opschorting op te heffen bij misbruik

Het feit dat de pauzeknop automatisch en zonder formaliteiten geldt voor ondernemingen in moeilijkheden, betekent niet dat iedereen zich hier zomaar zonder geldige redenen op kan beroepen om de situatie te misbuiken.

Als u als schuldeiser het gevoel heeft dat uw schuldenaar heel de overmachtssituatie door Corona misbruikt, kan u de Voorzitter van de bevoegde ondernemingsrechtbank vragen om de tijdelijke opschorting t.a.v. dat bedrijf deels of volledig op te heffen.

Het is namelijk niet de bedoeling dat alle bedrijven zomaar een vrijgeleide krijgen om de situatie te misbruiken.

De Voorzitter doet dan uitspraak bij voorrang boven alle andere zaken en zal moeten nagaan of de schuldenaar werd getroffen door de coronacrisis (bv. is zijn omzet of activiteit gedaald? Deed hij een

beroep op tijdelijke of volledige werkloosheid? Heeft de overheid bevolen om de onderneming van de schuldenaar te sluiten? Is er sprake van fraude? ….)

In bevestigend geval zal de tijdelijke opschorting blijven gelden, in ontkennend geval kan deze dus door de rechtbank worden opgeheven en zal u als schuldeiser wel degelijk bijvoorbeeld roerend beslag kunnen leggen.

2. Het volmachtsbesluit sluit de gewone wettelijke regels niet uit

De gewone wettelijke regels en de hierin voorziene contractuele sancties blijven onverkort gelden.

U kan als schuldeiser derhalve nog steeds uw eigen prestaties opschorten (bv. levering van goederen of diensten) wanneer u niet betaald wordt, u kan schuldvergelijking toepassen wanneer u en uw schuldenaar vorderingen ten opzichte van elkaar hebben, of uw retentierecht uitoefenen. Dit is uw recht als schuldeiser om een goed dat u onder zich heeft niet af te geven aan de schuldenaar zolang zijn prestatie of inspanning niet is betaald.

Weet u niet wat de mogelijkheden en/ of wat de meest opportune oplossing is in uw specifieke geval, neem dan gerust contact met ons op.

Laat ons samen werken aan uw zaak.